Kısaca
İki ısıtma yolunun tüketimi, maliyeti ve elektrik yükü farklı. Kış kampı yapacaksanız bu seçim sezonunuzu belirliyor.
Kış kampı yapacaksanız ısıtma, konfor meselesi olmaktan çıkıp altyapı meselesine dönüşür. İki ana yol var ve ikisi de farklı şeyler istiyor.
Tüketim
Dizel ısıtıcı (Webasto, Planar, Eberspächer tipi):
- Küçük üniteler (2 kW civarı): saatte 0,10 ile 0,24 litre.
- Büyük üniteler (5 kW'a kadar): saatte 0,55 litreye kadar.
- Örnek: 2,2 kW'lık bir ünite, 1,5 kW çıkışta saatte yaklaşık 150 mililitre.
- Pratik gözlem: 4 kW sınıfı bir ünite, 8 saatlik bir gecede 3-4 litre yakıt tüketebiliyor.
LPG ısıtıcı (Truma tipi):
- 2,7 kW'lık bir ünite, orta ayarda saatte yaklaşık 141 gram LPG tüketiyor.
Maliyet
Enerji içeriğine bakalım: 1 litre dizel yaklaşık 10 kWh, 1 litre LPG yaklaşık 7 kWh enerji taşıyor.
İngiltere verilerine dayanan genel değerlendirme şöyle: dizel, LPG'ye göre kabaca yarı işletme maliyeti sunuyor.
Bu oran Türkiye'deki yakıt fiyatlarına göre değişir. Kendi hesabınızı yapmak isterseniz: litre başına fiyatı, litre başına kWh'e bölün. Kilovatsaat başına hangisi ucuzsa o kazanır.
Elektrik yükü
Burası atlanıyor ve sonra akü şaşırtıyor.
Dizel ısıtıcı:
- Normal çalışmada 1-2 amper, düşük ayarda 0,3-0,6 amper.
- Ama her çalıştırmada 6-10 amper, iki üç dakika boyunca. Bu, kızdırma bujisinin ısınma anı.
Gece boyunca termostatla sık sık açılıp kapanan bir ısıtıcı, ciddi bir elektrik kalemine dönüşür. Isıtıcıyı yüksek ayarda sık sık açıp kapatmak yerine düşük ayarda sürekli çalıştırmak, hem elektrik hem yakıt açısından genelde daha verimli.
LPG ısıtıcı: Elektrik ihtiyacı genellikle daha düşük; fan ve kontrol devresi kadar.
Pratik farklar
Dizel lehine:
- Motokaravanda aynı depodan besleniyorsa yakıt derdi yok.
- Tüp taşımak, değiştirmek, bulmak yok.
- Soğukta performans düşmez.
- İşletme maliyeti daha düşük.
LPG lehine:
- Zaten mutfakta gaz kullanıyorsanız tek sistem.
- Kurulum genelde daha basit.
- Sessiz. Dizel ısıtıcıların yakıt pompası tik tik ses yapar ve bazı insanlar bundan rahatsız olur.
- Elektrik yükü düşük.
LPG aleyhine, özellikle Türkiye'de: Soğukta tüp basıncı düşer. Sıvı LPG'nin buharlaşması yavaşladığı için ocak zayıflar, ısıtıcı yetersiz kalır. Bu yüzden karavan tüpleri daha yüksek propan oranıyla üretiliyor. Kış kampı yapacaksanız normal mutfak tüpüyle değil, karavan tüpüyle çalışın. Ayrıntısı LPG yazımızda.
Güvenlik
Her iki sistemde de yanma var, dolayısıyla her ikisinde de karbonmonoksit riski var.
Dizel ısıtıcılar yanma odasını dışarı bağlar; egzoz dışarı atılır, yanma havası dışarıdan alınır. Sistem sağlamsa iç ortamla teması yoktur. Ama egzoz borusu delinirse ya da yanlış konumlandırılırsa, egzoz karavanın altından içeri sızabilir.
LPG ısıtıcılarda da benzer şekilde bacalı sistemler kullanılır.
Her iki durumda da karbonmonoksit dedektörü şart ve havalandırma menfezleri açık kalmalı. Ayrıntısı dedektör yazımızda.
Elektrikli ısıtıcı ne olacak
Kamp alanında elektriğe bağlıysanız elektrikli ısıtıcı da bir seçenek ve en sessizi.
Ama iki sınırı var: elektriksiz kampta işe yaramaz (akü ile elektrikli ısıtma pratik değildir; bir fan ısıtıcısı, akünüzü saatler içinde bitirir) ve kamp alanının sigorta limitine takılabilirsiniz.
Off Assos'taki deck alanlarında IP67 korumalı, kaçak akım röleli elektrik var; ama yine de kışın tek başına elektriğe bağımlı kalmamak, karavan hayatının genel kuralı.
Karar
- Yazlık kullanım, ara sıra serin geceler: LPG yeter, zaten ocak için gaz var.
- Ciddi kış kampı, uzun süre: Dizel. Maliyet ve soğuk performansı fark yaratır.
- Motokaravan: Dizel, aynı depodan beslenme avantajı yüzünden.
- Sessizlik önceliğiniz varsa: LPG.
Hangisini seçerseniz seçin, enerji bütçenize ısıtıcının elektrik yükünü eklemeyi unutmayın. Kışın akü bitiren şey çoğu zaman ısıtıcının kendisi değil, çalıştırma çekişleridir.