Kısaca
Sahiplik giderleri karavanı hiç kullanmasan da ödenir, kiralamada sadece kullandığın günü ödersin. Kendi rakamlarınla başabaş hesabını nasıl kuracağını ve neden önce kiralaman gerektiğini anlatıyoruz.
"Karavan almak mı kiralamak mı" sorusu genelde yanlış kuruluyor. İnsanlar "hangisi ucuz" diye soruyor. Doğru soru şu: yılda kaç gün yolda olacaksın?
Çünkü sahiplik giderlerinin çoğu, karavanı hiç kullanmasan da ödenir. Kiralamada sadece kullandığın günü ödersin. Bütün hesap bu farkın üzerine kurulu.
Bu yazıda fiyat vermiyoruz. Karavan ve kiralama fiyatları çok hızlı değişiyor, yazdığımız rakam üç ay sonra yanlış olur. Bunun yerine kendi rakamlarınla hesabı nasıl kuracağını anlatıyoruz.
Sahiplikte asıl para etiket fiyatında değil
Karavanın satış fiyatı hesabın sadece başlangıcı. Her yıl dönen kalemler şunlar:
- Değer kaybı. Faturası gelmediği için en çok görmezden gelinen gider. Sıfır karavan ilk yıllarda en hızlı değer kaybeder, ikinci elde düşüş yavaşlar. Bu yüzden karavanı üç yıl sonra satsan bile o parayı zaten harcamış olursun.
- Sigorta. Motokaravanda zorunlu trafik sigortası ve kasko var. Çekme karavan için ayrı bir trafik sigortası yok; çeken aracın poliçesi römorku kapsar. Ama çeki demirinin ruhsata işlenmiş olması gerekir. Römork kaskosu isteğe bağlı.
- Vergi. Motokaravan MTV öder; tutar aracın yaşına ve motor hacmine göre değişir. Çekme karavanın motoru olmadığı için MTV'ye tabi değil.
- Bakım. Su tesisatı, elektrik, fren, conta, tente. Ev gibi düşün: küçük bir arıza ihmal edilince büyük fatura olur.
- Depolama. Bahçen yoksa karavanı kışın bir yere koyman gerekir. Ücret bölgeye, kapalı ya da açık alan olmasına ve güvenliğe göre değişir.
- Bir kerelik ama unutulan kalemler. Çeki demiri ve montajı, ruhsat işlemesi, tescil ve plaka masrafları.
Ehliyet de karar kalemi. Römorkun azami yüklü ağırlığı 750 kg'ı geçmiyorsa B sınıfı yeter, geçiyorsa BE gerekir. Avrupa'da duyduğun "katar ağırlığı" ya da B96 kuralları Türkiye'de geçerli değil.
Muayene tarafında kaynaklar ayrışıyor. Bazı kaynaklar çekme karavan için iki yılda bir, bazıları yıllık diyor. Belirleyici olan ruhsattaki sınıf; kendi aracın için TÜVTÜRK'e sormak en doğrusu.
Karavan durduğu yerde de eskir
Yılda 20 gün kullanıyorsan, karavan 345 gün bekliyor demektir. Bekleme bedava değil:
- Lastikler diş aşınmasa bile yaşlanır. Yaygın tavsiye 5-7 yaş aralığında değiştirmek.
- Akü kullanılmayınca boşalır, boş beklerse kalıcı zarar görür.
- Donma riski olan bir yerde su tesisatını boşaltmazsan boru patlar.
Sahiplik, kullanmadığın günlerde de üstüne iş ve para bindiriyor. Hesabı yaparken bunu ayrı bir kalem gibi düşün.
Kiralamanın maliyeti de günlük fiyattan ibaret değil
İlan fiyatı burada da başlangıç noktası. Hesaba katılacaklar:
- Sezon. Yaz ve tatil dönemleri en pahalı. Hafta içi ve düşük sezon belirgin şekilde ucuz.
- Süre. Firmaların çoğu kiralama uzadıkça günlük fiyatı düşürüyor. Üç gün yerine bir hafta almak günlük maliyeti aşağı çeker.
- Kilometre limiti. Çoğu sözleşmede günlük km hakkı var. Aşarsan ek ücret ödersin.
- Depozito. Kredi kartına bloke konur. Çoğu firma kartın kiralayan adına olmasını istiyor.
- Ek kalemler. İkinci sürücü, geniş sigorta paketi, kamp ekipmanı genelde ayrı fiyatlanır.
Sözleşmede neye bakman gerektiğini karavan kiralama rehberi yazısında topladık.
Başabaş hesabını on dakikada yap
Kağıt kalem yeter.
- Sahiplik tarafında yıllık sabit gideri topla: tahmini değer kaybı, sigorta, vergi, bakım, depolama. Bu rakam, karavanı hiç kullanmasan da ödeyeceğin para.
- Kiralama tarafında planladığın gün sayısını, gerçekten gideceğin sezonun günlük fiyatıyla çarp. Yakıt iki tarafta da var, karşılaştırmaya sokma.
- İkisini karşılaştır. Sahiplik daha ucuz çıkıyorsa hesabı bir de gün sayısını yarıya indirerek tekrar yap.
Hesabın can alıcı noktası şu: sahiplik gideri gün sayısına duyarsız, kiralama gideri tamamen gün sayısına bağlı. Bu yüzden karar "karavanı seviyor muyum" sorusu değil, "yılda kaç gün" sorusu.
Tek bir tatilin bütçesini kurmak istiyorsan karavan tatili maliyeti yazısı daha uygun.
Gün sayısını kendine karşı dürüst tahmin et
Herkes hesabı hayalindeki gün sayısıyla yapıyor. Onun yerine şunlara bak:
- Son iki yılda kaç gün izin kullandın? Kaçını tatile ayırdın?
- Bunun kaçında gerçekten karavanla gitmek isterdin? Uçakla gidilen tatiller bu hesaba girmez.
- Hafta sonu kaçamakları evden ne kadar uzağa yapılıyor? İki saat mesafede sabit bir rotan varsa karavan mantıklı. Her seferinde 600 km süreceksen mantık zayıflar.
Çıkan sayı hayalinden düşük olacak. Hesabı o sayıyla yap.
Karavan alıp yılda üç kez kullanan çok insan var. İkinci el ilanlarının bir kısmı tam olarak bu hesabın tutmamasından doğuyor.
Önce kirala, test etmeden alma
Karavanı sevip sevmediğini ancak yaşayarak anlarsın. Test şöyle olmalı:
- En az bir hafta kirala. Üç gün, karavanın kötü yanlarını görmeye yetmez. İlk iki gün herkes mutlu olur.
- Havanın bozduğu bir hafta sonunu dene. Karavan yaşamı yağmurda belli olur.
- Almayı düşündüğün tipi dene. Çekme karavanla motokaravan aynı şey değil. Park etme, manevra ve şehir içi kullanım tamamen ayrışır.
- Sıkıcı şeylere dikkat et. Dar yolda geri manevra, tuvalet boşaltma, kurulum ve toplama süresi. Tatili bunlar bitirir, manzara değil.
Testten sonra hâlâ istiyorsan sıfır yerine ikinci ele bak. Nelere bakacağın ikinci el karavan alırken yazısında.
Testi yaparken sabit bir üs kur
İlk kiralamada hem karavanı hem yol arayışını aynı anda öğrenmeye çalışma. Sabit bir yere yerleş, karavanı orada yaşa.
Off Assos bunun için uygun. 5 dönümlük alanda yalnızca 23 alan var, her alan 18 m² ahşap deck. Kapasite sınırı yok, karavanla kaç kişi gelirsen gel. Her deck'te IP67 korumalı kaçak akım röleli elektrik ve karavana özel iki temiz su noktası var. Ortak alanda 5 duş, mutfak, çamaşırhane ve her sabah ücretsiz kahve.
Assos Tüneli çıkışına 2 dakika, markete 5 dakika, denize yürüme mesafesi. Kiralık karavanla ilk denemeni yapmak için kolay bir üs.
Alanları buradan inceleyebilir, sormak istediklerin için +90 533 607 38 95'i arayabilirsin.