Kısaca
Kazdağları'nın iki taş köyü tek güne sığıyor. Asıl karar araç: hangi sapak, yol ne kadar dar, karavan nerede kalır, Adatepe'de otopark nerede ve haritadaki Yeşilyurt tuzağı.
Adatepe ve Yeşilyurt hakkında yazılanların çoğu köyün manzarasını anlatıyor. Yolu, sapakları ve aracın nereye sığdığını kimse yazmıyor. Karavanla geliyorsanız günü belirleyen şey tam olarak bu.
İki köy neden aynı gün gezilir
İkisi de Kazdağları'nın güney eteğinde, Küçükkuyu'nun hemen üstünde. İkisi de taş ev köyü. Aralarındaki mesafe bir günü ikiye bölmeye yetecek kadar kısa.
Adatepe 1989'da kentsel sit ilan edildi. Ayvacık Kaymakamlığı köyü bölgedeki tek korumalı köy diye tanımlıyor. Bazı gezi kaynakları koruma tarihini 1992 veriyor. Kaymakamlık ve Kültür Envanteri 1989'da birleşiyor, esas alacağınız yıl bu.
Yeşilyurt'un kuruluşu 1355'e, Çepni Türkmenlerine dayandırılıyor. Eski adı Büyük Çetmi. Köyde Rumlarla Türkler 1924'e kadar birlikte yaşamış; mübadeleden sonra boşalan evlere Girit ve Midilli'den gelen aileler yerleşmiş. Adatepe için Kaymakamlık aynı dönemde Girit'ten gelenleri anlatıyor. Taş evlerdeki Rum mimarisinin izi buradan kalma.
Karavanı kampta bırakın
Her iki köyün de sokakları arnavut kaldırımı ve dik. Adatepe'ye çıkan yolun son bölümü dar ve virajlı; gezi rehberlerinin ortak uyarısı bu. Yukarıda çekme karavanla dönecek yer yok.
Doğru kurgu şu: karavan deck'te kalsın, çeken araçla çıkın. Kancayı çözmek beş dakika. Motokaravanla geliyorsanız da uzunluğunuzu bilerek çıkın; 6 metre üstü bir araçla Adatepe otoparkına yaz ortasında girmek şans işi.
Çekiyorsanız hız tarafını da hatırlatalım: Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 100. maddesine göre römorklu araç, römorksuz limitten 10 km/s düşük gitmek zorunda. Detayı römork hız limiti ve boyut yazısında bulursunuz.
Hangi sapak, ne kadar yol
Off Assos'tan Adatepe için mesafe siteleri 30 km ve yaklaşık 40 dakika veriyor; bazı gezi kaynakları 25 km diyor. 30-40 dakika ayırın, yanılırsanız lehinize yanılırsınız.
- Adatepe sapağı: Küçükkuyu'dan ayrılıyor. Köye kadar yaklaşık 3,5-4 km. Kısa görünüyor ama son bölüm dar ve virajlı, o mesafeyi 15 dakikaya yayın.
- Yeşilyurt sapağı: Küçükkuyu tarafında Assos sapağından ayrılıp köy tabelasını takip ediyorsunuz. Yol yokuşlu ve virajlı. Köy Küçükkuyu'ya 3 km civarı, denize 3 km.
İki köy arası mesafede kaynaklar ayrışıyor: yaygın değer 8 km, kimi kaynak 10 km yazıyor. Planlarken 10 km'yi esas alın.
Adatepe: aracı girişte bırakın, Zeus Altarı'na yürüyün
Otopark köy girişinde, mezarlığın yanında. Kaynakların bir kısmı köy içine ziyaretçi aracı alınmadığını yazıyor, bir kısmı meydana kadar gidildiğini. Resmi bir karara dayanan net bir yasak bulamadım; uygulama sezona göre değişiyor.
Pratik cevap değişmiyor: aracı girişte bırakın ve yürüyün. Otoparkın bir kısmı özel işletme, ücretler dönemsel değiştiği için burada rakam vermiyorum; gitmeden bakın.
Otopark yaz aylarında ve hafta sonlarında doluyor. Karavanla ya da geniş bir çekiciyle geliyorsanız 10.00'dan önce orada olun; öğlene doğru manevra alanı kalmıyor.
Zeus Altarı'na köy girişinden başlayan çam arasındaki patikadan çıkılıyor. Kaynaklar 700 ile 800 metre arasında ayrışıyor, yürüyüş 20 dakika sürüyor. Araçla çıkılmıyor, giriş ücretsiz. Yukarıda kayaya oyulmuş sunak ve bir sarnıç var; asıl mesele Edremit Körfezi ve karşıdaki adalara açılan manzara.
Ayakkabı konusunu ciddiye alın. Sokaklar taş döşeli ve yokuş, sandaletle iyi bir fikir değil.
Yeşilyurt: meydana kadar gidilir, ama gitmeyin
Yeşilyurt'ta kural daha gevşek. Yoğun günlerde köy girişindeki otopark açılıyor; sakin günlerde aracı meydana kadar sokabiliyorsunuz. Meydanda dev bir çınar var, köyün buluşma noktası orası.
"Gidilebiliyor" ile "karavanla gidilmeli" aynı şey değil. Meydan dar, çevresindeki sokaklar daha da dar. Çeken araçla gelin, girişteki otoparkı kullanın ve yürüyün. Zaten köyün iyi tarafı meydanda değil, yukarı sokaklarında.
Haritadaki Yeşilyurt tuzağı
Bu, karavancının kaybettiği yarım saat. Türkiye'de çok sayıda Yeşilyurt var. Üstüne buradaki Yeşilyurt adı hem dağdaki taş köyü hem de sahildeki mevkiyi kapsıyor: Yeşilyurt Life'ın adresi bile "Yeşilyurt köyü, Assos yolu, Agora mevkii" diye geçiyor ve orası denize sıfır.
Haritaya sadece "Yeşilyurt" yazmayın. "Yeşilyurt Köyü, Ayvacık" yazın ve yukarı çıkan tabelayı takip edin.
Sahildeki tarafta iş ortağımız Yeşilyurt Life var. Bizden gelen misafirler için rezervasyon önceliği ve özel avantajlar olabiliyor; kampta sorun, arayalım.
Zeytinyağı Müzesi köyde değil
Herkesin karıştırdığı nokta. Müzenin adı Adatepe Zeytinyağı Müzesi ama müze köyde değil. Küçükkuyu'da, Çanakkale-İzmir karayolu üzerinde, eski sabunhane binasında. Türkiye'de türünün ilk örneği, 2001'den beri açık. Civar köylerden toplanmış zeytin, zeytinyağı ve sabun üretim aletleri sergileniyor.
Müzenin kendi sitesi her gün 09.00-16.30 arası açık olduğunu ve girişin ücretsiz olduğunu yazıyor. Başka kaynaklar daha geniş saatler veriyor. Çıkmadan teyit edin.
Karavan açısından avantajı şu: ana yol üzerinde, park köy içindeki kadar sıkışık değil. Karavanı kampta bırakmadıysanız bile burada sorun yaşamazsınız.
Günün sırası
- Sabah erken çıkın. Karavan deck'te kalsın, çeken araçla yola.
- Adatepe otoparkına 10.00'dan önce girin.
- Önce Zeus Altarı. Sıcak bastırmadan tırmanışı bitirin.
- İnişte köy meydanı, taş sokaklar, çınar altında kahve.
- Öğleden sonra Yeşilyurt. Meydanda yemek, sonra yukarı sokaklara tırmanış.
- Dönüşte Küçükkuyu'da Zeytinyağı Müzesi ve market. Kampa Assos tüneli üzerinden dönersiniz.
Assos tarafını Assos gezi rehberi anlatıyor. Yol durumu ya da güncel otopark uygulaması hakkında emin olamazsanız arayın: İletişim veya +90 533 607 38 95.